Marka nedir ve neden tescil ettirmeliyim?
Marka, ürün ya da hizmetinizi başkalarınınkinden ayıran addır, logodur, sloganıdır. Tescil, bu işaret üzerinde size münhasır hak verir; başkası aynı ya da benzerini kullanırsa hukuki yola başvurabilirsiniz.
Marka tescili ne kadar sürer?
Süre başvuru yapılan ülkeye, itiraz gelip gelmemesine ve dosyanın eksiksizliğine bağlıdır. Tanışma görüşmesinde kendi dosyanız için gerçekçi bir takvim çıkarırız.
Tescil edilmemiş marka korunur mu?
Sınırlı ölçüde. Türkiye’de hak büyük ölçüde tescille doğar; tescilsiz kullanım çoğu durumda yalnızca haksız rekabet gibi dolaylı yollarla savunulabilir ve ispatı zordur.
Başvurudan önce araştırma şart mı?
Zorunlu değildir ama ret ve itiraz riskini başta görmenizi sağlar. Genellikle en ucuz sigortadır.
Marka araştırması neleri kapsar?
Aynı ya da benzer markaların tescil kayıtlarına, ilgili sınıflara ve hedef ülkelere bakılır. Sonunda, o ad ile başvurmanın ne kadar riskli olduğunu yazılı olarak değerlendiririz.
Marka başvurusu reddedilirse ne olur?
Ret gerekçesi incelenir. Gerekçeye göre karşı görüş sunulabilir, kapsam daraltılabilir ya da karara itiraz edilebilir. Her ret kesin bir son değildir.
Marka ile alan adı aynı şey mi?
Hayır. Alan adı internet adresidir, marka ise ticari kimliğinizdir. Alan adını almış olmak markayı koruma altına almaz; ikisi ayrı ayrı düşünülmelidir.
Hangi sınıflarda tescil yaptırmalıyım?
Markanızı kullandığınız ve ileride kullanmayı planladığınız ürün ve hizmet sınıfları seçilir. Çok dar seçim açık bırakır, gereksiz geniş seçim maliyeti artırır; denge faaliyetinize göre kurulur.
Nice sınıflandırması nedir?
Ürün ve hizmetlerin 45 sınıfa ayrıldığı uluslararası sistemdir; 34 sınıf ürün, 11 sınıf hizmet içindir. Türkiye ve pek çok ülke aynı sistemi kullanır.
Logo mu yazı mı tescil edilmeli?
İkisi de mümkündür. Yazı olarak tescil, adı farklı görsellerle kullanırken de koruma sağlar; logo tescili ise yalnızca o görselin korunmasını hedefler. Çoğu zaman ikisi birlikte düşünülür.
Türkiye’deki tescil yurt dışında geçerli mi?
Hayır. Marka hakkı ülke bazlıdır. Yurt dışında koruma için o ülkede ya da WIPO üzerinden ayrıca başvuru gerekir.
Markama benzer bir marka için itiraz gelirse ne yapmalıyım?
Yayın sonrası üçüncü kişiler itiraz edebilir. İtirazın dayanağı değerlendirilir ve süresi içinde yazılı cevap hazırlanır. Karşı tarafla uzlaşma da bir seçenektir.
Marka tescili ne kadar geçerli, yenilenir mi?
Türkiye’de koruma 10 yıldır ve her 10 yılda bir yenilenir. Yenileme süresini kaçırmamak için takip yapılması gerekir.
Birisi markama benzer bir başvuru yaparsa nasıl öğrenirim?
Resmi bültenler ve kayıtlar düzenli taranarak öğrenilir. Bu hizmeti marka izleme olarak sunuyoruz; böylece itiraz süresini kaçırmazsınız.
Aynı başvuruyla birden fazla sınıfı koruyabilir miyim?
Evet, tek başvuruda birden fazla sınıf seçilebilir. Sınıf sayısı arttıkça resmi harç da artar, bu yüzden seçim stratejik yapılmalıdır.
Kullanmadığım markam iptal edilir mi?
Tescilden sonra marka beş yıl boyunca ciddi biçimde kullanılmazsa, üçüncü kişiler iptal talep edebilir. Kullanmayı planlamıyorsanız bu riski baştan düşünmek gerekir.
Slogan tescil edilebilir mi?
Ayırt edici ise evet. Sıradan, herkesin kullanabileceği ifadeler genellikle reddedilir; özgün ve akılda kalıcı sloganlar tescil edilebilir.
Madrid Protokolü nedir?
Tek başvuru, tek dil ve tek ödeme ile birden fazla ülkede marka koruması istemeyi sağlayan WIPO sistemidir. Başvuru, ülkeye göre ayrı ayrı incelenir.
Hangi ülkelerde tescil yaptırmalıyım?
Üretim yaptığınız, sattığınız ya da satmayı planladığınız ve taklit riskinin yüksek olduğu ülkeler öncelik olur. Önce pazar planınıza bakıyoruz, sonra ülke listesini çıkarıyoruz.
Markam taklit edilirse ne yapmalıyım?
Önce delil toplanır ve ihtar gündeme gelir. Gerekirse idari ve hukuki yollar, platform şikâyetleri ve gümrük başvurusu devreye alınır. Tescilli olmanız bu adımları kolaylaştırır.
Marka devredilebilir veya lisanslanabilir mi?
Evet. Marka satılabilir, devredilebilir ya da başkasına kullanım izni (lisans) verilebilir. Bu işlemlerin yazılı ve kayıtlı yapılması önemlidir.
Marka şirket değerine katkı sağlar mı?
Sağlar. Tescilli marka şirketin elinde ölçülebilir bir varlıktır; yatırım, devralma ve franchise görüşmelerinde değerlendirmeye girer.
Marka izleme hizmeti nedir?
Benzer ya da aynı markaların başvurularının düzenli taranması ve size bildirilmesidir. Haksız başvuruları itiraz süresi içinde yakalamanızı sağlar.
E-ticarette ve pazar yerlerinde marka koruması nasıl işler?
Pek çok pazar yeri, marka sahiplerine özel koruma ve şikâyet araçlarını tescilli ya da başvurusu yapılmış marka şartıyla sunar. Satış yapacağınız ülkede tescil bu yüzden önemlidir.
Yurt dışı başvuruda öncelik hakkı nedir?
Türkiye’de yaptığınız ilk başvurudan sonraki 6 ay içinde yurt dışında başvurursanız, başvuru tarihiniz ilk başvurunun tarihi sayılır. Süreyi kaçırmamak bir avantajdır.
Patent nedir, markadan farkı ne?
Marka ticari kimliği, patent ise bir buluşu korur. Patent başvurusunda buluşun yeni olması, tekniğin bilinen durumunu aşması ve sanayiye uygulanabilir olması aranır.
Franchise vermeden önce hangi hakları korumalıyım?
Başta marka olmak üzere logo, slogan, alan adı ve varsa tasarım ve patent haklarının tescili gerekir. Hakkınız tescilli değilse franchise verirken haklarınızı ispatlamakta zorlanırsınız.
Patent başvurusuna nereden başlamalıyım?
Önce buluşun açıklanmadığından emin olun, ardından önceki teknik araştırması yapılır. Başvuru metni ve istemler, kapsamı belirleyen en kritik kısımdır.
Faydalı model ile patent arasındaki fark nedir?
Faydalı model, daha basit ve hızlı bir koruma yoludur; koruma süresi patente göre daha kısadır. Hangisinin uygun olduğu buluşun niteliğine göre belirlenir.
Ücretlendirme nasıl yapılıyor, ilk adım nedir?
Kapsam netleştikten sonra yazılı teklif veririz; resmi harçlar ayrı gösterilir. İlk adım kısa bir tanışma görüşmesidir; durumunuza göre yol haritasını orada çıkarırız.
ABD’de marka tescili nasıl işler?
ABD’de başvurular USPTO’ya yapılır. Sistem kullanım esaslıdır: markayı ABD’de ticarette kullanıyor ya da kullanma niyetinde olduğunuzu beyan etmeniz, tescil aşamasında da kullanımı göstermeniz gerekir. Süreç diğer ülkelere göre farklı ilerlediği için başvuruyu baştan doğru kurmak önemlidir.
İngiltere’de koruma için ayrı bir başvuru gerekir mi?
Evet. Brexit sonrasında AB markası İngiltere’yi kapsamaz. İngiltere için UKIPO’ya ulusal başvuru ya da Madrid sistemi üzerinden İngiltere’yi seçmek gerekir.
AB markası hangi ülkeleri kapsar?
EUIPO’ya yapılan tek başvuruyla alınan AB markası, AB’nin üye ülkelerinin tamamında geçerlidir. İngiltere, İsviçre ve Türkiye bu kapsamın dışındadır.
Yalnızca Fransa ya da Almanya gibi tek bir ülkede başvurmak mantıklı mı?
Yalnızca o ülkede satış ve koruma planlıyorsanız ulusal başvuru yeterli ve genellikle daha ekonomik olabilir. Birden fazla AB ülkesi hedefleniyorsa AB markası çoğu zaman daha pratiktir. Karar pazar planına göre verilir.
Amazon’da satış yapmak için marka tescili şart mı?
Satış yapmak için çoğu durumda tescil şart değildir; ancak Amazon’un marka koruma programına (Brand Registry) girmek için o ülkede tescilli ya da başvurusu yapılmış bir marka gerekir. Tescilsiz olursanız listelemenizi koruyacak araçlar sizde olmaz ve başkası markanızı önce tescil ettirirse sizi şikâyet edebilir.
Amazon Brand Registry ne sağlar?
Marka sahibine; taklitleri ve haksız satıcıları bildirme araçları, ürün sayfaları üzerinde daha fazla kontrol ve ek reklam ile marka araçları sunar. Programa kabul koşulları ve desteklenen ülkeler Amazon tarafından belirlenir ve zamanla değişebilir.
Etsy’de mağaza açarken markayla ilgili nelere dikkat etmeliyim?
Başkasının markasını, logosunu ya da ünlü bir karakteri ürününüzde ve etiketlerinizde kullanmamalısınız. Kendi marka adınızı ise satış yapacağınız ülkelerde tescil ettirirseniz, taklit ve şikâyet durumunda elinizde somut bir dayanak olur.
Başkasının markasına benzer bir ürün satarsam mağazam kapatılabilir mi?
Evet. Pazar yerleri, marka sahiplerinin şikâyeti üzerine ürünü kaldırabilir, mağazayı geçici olarak kısıtlayabilir ya da tamamen kapatabilir. Marka kontrolünü ürünü satışa koymadan önce yapmak en güvenli yoldur.
Amazon ve Etsy dışındaki pazar yerlerinde de marka tescili önemli mi?
Önemlidir. eBay, Walmart, Alibaba ve benzeri pazar yerlerinin de marka şikâyet ve koruma süreçleri vardır; bunlar genellikle tescilli marka sahibine kolaylık sağlar. Hangi pazar yerinde hangi aracın kullanılabileceği zamanla değişir, o yüzden güncel koşullara bakılmalıdır.
Çin’de marka tescili neden ayrı önem taşır?
Çin’de ilk başvuran taraf hak sahibi olma eğiliminde olduğu için, üretim ya da satış planınız olmasa bile erken başvuru faydalı olabilir. Başkasının markanızı orada önce tescil ettirmesi, sonradan ciddi bir maliyet doğurabilir.
